13.12.05

eigensemantics

Έστω ότι έχουμε τις λέξεις W1 και W2 που σε μία ιδιόλεκτο έχουν την ίδια ακριβώς ηχητική εκφορά (έστω S), είναι δηλαδή ομόηχα (και συνδέονται ετυμολογικά αλλά έχουν διαφορετικές σημασίες). Όπως το "ό,τι" και το "ότι" (που δεν είμαι σίγουρος ότι συνδέονται ετυμολογικά αλλά you get the idea).

Λοιπόν, έστω ότι σε αυτήν την ιδιόλεκτο η W1 έχει τη σημασία "κακός" (φορτισμένη συναισθηματικά) και η W2 έχει τη σημασία "μέλος της πληθυσμιακής ομάδας Χ" (δεν ενδιαφέρει ποια είναι η Χ) και είναι ουδέτερη συναισθηματικά.

Πάρτε τώρα δύο φράσεις από έναν ομιλητή της ιδιολέκτου:
1. Τι S που είσαι!
2. Προχθές στο πάρτι ήταν και ένας S.

Νομίζω πως είναι σχετικά εύκολο να καταλάβουμε ότι ο ομιλητής εννοεί:
1. Τι W1 που είσαι!
2. Προχθές στο πάρτι ήταν και ένας W2.

Συνεπώς στην (1) ο ομιλητής αναφέρεται μειωτικά σε κάποιον, αλλά χωρίς να εμπλέκει την πληθυσμιακή ομάδα. Στη (2) αναφέρεται στην ιδιότητα κάποιου να ανήκει στην πληθυσμιακή ομάδα, χωρίς όμως μειωτική διάθεση.

Το πακέτο που τρώει αυτός ο ομιλητής, είναι η ετυμολογική προέλευση των W1 και W2. Αυτά προέρχονται από τη λέξη "W" της Κοινής, η οποία διαφοροποιήθηκε σημασιολογικά στην ιδιόλεκτο.

Και 99,9%, η W στην Κοινή έχει σημασία W1^W2. Δηλαδή όταν εκφέρεται για κάποιον,
1ον) τον εντάσει στην πληθυσμιακή ομάδα (σύμφωνα με τη σημασία W2)
2ον) η οποία ΠΑΝΤΑ έχει την αρνητική ιδιότητα W1

Δηλαδή η ρίζα της όλης υπόθεσης εμπεριέχει ρατσιστική σημασιολογία (προκατάληψη).

Το θέμα είναι το εξής: νομιμοποιούμαστε να αγνοήσουμε ότι ο ομιλητής σύμφωνα με τη δική του ιδιόλεκτο δεν εκφράζει ρατσισμό, και να του πιστώσουμε το ρατσισμό που τεκμαίρεται από τη σημασιολογία της Κοινής;

Αντιστρόφως, νομιμοποιείται ο ομιλητής να αγνοεί ότι στην Κοινή αυτά που λέει έχουν ρατσιστική "ηχώ" και ενδεχομένως θα θίξουν κάποιον;

Το πρώτο είναι αγένεια, είναι σαν να κοροϊδεύουμε τον άλλον επειδή λέει "λjιλjιπούτιοι καρναβαλjιστές".

Το δεύτερο είναι επίσης αγένεια, γιατί είναι σα να ψήνεις μπριζόλες στα κάρβουνα έξω στον κήπο ανήμερα Μεγάλη Παρασκευή.

Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για ζήτημα καλής θέλησης. Πρέπει πάντα να προσπαθούμε να καταλαβαίνουμε τι λέει ο άλλος και όχι να αρπαζόμαστε από τη διατύπωση. Αλλά και αντίστροφα, όταν ξέρεις ότι υπάρχουν άτομα που δε σε ξέρουν αρκετά καλά ώστε να καταλάβουν αν έχεις κακία αλλά θα πληγωθούν -χωρίς λόγο ουσιαστικά- αν χρησιμοποιήσεις μία και μόνη λέξη, ποιος ο λόγος να μη βρεις ένα λίγο πιο κυριλέ συνώνυμο για αυτό που θέλεις να πεις; Και όσο γνωρίζονται οι άνθρωποι, τόσο πιο ελεύθερα μπορούν να μιλάνε, χωρίς να υπάρχουν αυτές οι παρεξηγήσεις.

Από εκεί και πέρα, ως γουστάρει ο καθείς. Είμαι αφάνταστα υπέρ του να υπάρχουν φωνές με μη πολιτικά ορθή διατύπωση. Και αν κάτω από τη διατύπωση το περιεχόμενο είναι σωστό, γουστάρω κιόλας. Στον εαυτό μου όμως επιβάλλω έναν βαθμό πολιτικής ορθότητας γιατί δεν έχω όρεξη να θίγω κόσμο υπό τις παρούσες συνθήκες (=>ρατσιστική μαλάκυνση της Κοινής). Και εξάλλου μου τη σπάει τρομερά να γράφω έτσι και ο άλλος να καταλαβαίνει γιουβέτσι, ιδιαίτερα αν "γιουβέτσι"= ρατσισμός και τέτοια.

ΥΓ: Ουφ! Νομίζω πως πιάσαμε επιτέλους ένα φυσιολογικό επίπεδο βαρετότητας :)

12 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Frog for Archbishop...

Sraosha είπε...

Σωστά.

Master Li Mu Bai είπε...

Πάντως πιστεύω ότι και στον προφορικό αλλά ιδιαίτερα στον γραπτό λόγο συχνά προκαλούνται παρεξηγήσεις. Σχετικά υπάρχει και αυτή η άποψη (ή απόψεις αφού υπάρχουν πολλά σχόλια).

http://old-boy.blogspot.com/2005/11/blog-post_16.html

j69 είπε...

[Στον εαυτό μου όμως επιβάλλω έναν βαθμό πολιτικής ορθότητας γιατί δεν έχω όρεξη να θίγω κόσμο υπό τις παρούσες συνθήκες]

Η lili και μερικοί άλλοι γελάνε ακόμα!

yorgos είπε...

Προφανώς το πρόβλημα δε γενικεύεται εύκολα - έχει σημασία ποιά είναι η λέξη (π.χ. γύφτος/πούστης ή σχιζοφρενής/Εβραίος;), ποιός ο ομιλητής και (κυρίως) ποιοί οι ακροατές/συνομιλητές. Εκεί είναι και η μεγάλη δυσκολία, αφού το πράγμα δεν εξαντλείται ποτέ στην εκφορά της λέξης. In my book, η χρήση μιας λέξης της κατηγορίας "υπάρχουν-γιατί-δεν-έχουμε-καταφέρει/προσπαθήσει-αρκετά-να-τις-ξεφορτωθούμε", ακόμα κι αν δεν εκφράζει ρατσισμό, δε δικαιολογείται με τίποτα σε περιπτώσεις που δυνητικά αναπαράγει και διαιωνίζει "το ρατσισμό που τεκμαίρεται από τη σημασιολογία της Κοινής." Μπορείς να είσαι απίστευτα politically incorrect χωρίς να πατήσεις αυτή τη μπανανόφλουδα.

Γιώργος είπε...

Έχεις απόλυτο δίκαιο.

ΑΛΛΑ

Σε ένα μέσο τόσο ευρύ όσο το διαδίκτυο θα αναγκαζόσουν πάντα να αυτολογοκρίνεσαι γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να το διαβάζουν μόνο άτομα που σε ξέρουν καλά, πόσο μάλλον άτομα που μπορούν να καταλάβουν τι θέλει να πει ένας μη μέσος ποιητής. Στο τέλος της ημέρας γράφεις όπως θέλεις, και ελπίζεις ότι η μάζα αυτών που σε διαβάζουν και καταλαβαίνουν από που έρχεσαι μπορεί να επιβληθεί σε όσους θίγονται αδικαιολόγητα.

jim_hellas είπε...

εγώ δεν έχω καταλάβει μόνο την αιτία του ποστ αυτού...

κατα τα άλλα θα συμφωνήσω με τον/την sraosha

;)

COSTANTINA είπε...

Πολιτική ορθότητα, είναι τα όρια που βάζουμε στον λόγο μας, ούτως ώστε να μην θίξουμε κάποιες κοινωνικές ομάδες, σε μια δημόσια συζήτηση. Ή τέλος πάντων, αυτό είναι ο απλουστευμένος ορισμός του όρου αυτού.

Για μένα, δεν σημαίνει αυτό. Ο λόγος μας, για να είναι δικός μας, δεν πρέπει να έχει όρια. Ή μάλλον πρέπει να έχει τα δικά μας μόνο όρια. Άρα, ο καθένας έχει την δική του πολιτική ορθότητα, που πολλές φορές, είναι κάτι υποκειμενικό. Για σένα π.χ. η λέξη «πούστης» είναι αστεία, για τον δίπλα κακή, για τον πάρα δίπλα αδιάφορη. Λειτουργώ λοιπόν, λιγάκι διαφορετικά. Μου είναι αδιάφορο πώς θα με θεωρήσουν αυτοί που δεν με ξέρουν, αλλά μόνο, αυτοί που κατάλαβαν. Αρκεί αυτά που γράφω να προέρχονται μόνο από εμένα και να είναι επακριβώς αυτά που πιστεύω. Αλλιώς, θα αρκούσε ένα copy-paste και όλα ζάχαρη.

J95 είπε...


Η lili και μερικοί άλλοι γελάνε ακόμα!


Αυτό μάλλον συμβαίνει επειδή είναι βλήματα.

Εννοούσα ότι αποφεύγω λέξεις του τύπου "βλάχος" παρ' όλο που αυτές υπάρχουν στο καθημερινό μου λεξιλόγιο (χωρίς ρατσιστική σημασία και πάντα ήταν έκπληξη όταν μάθαινα ότι υπάρχει η αντίστοιχη πληθυσμιακή ομάδα) και ο λόγος γι' αυτό είναι ότι έχω συνείδηση ότι το blog είναι ΚΑΙ δημόσιο βήμα και δε μου αρέσει να προσβάλλω κόσμο επειδή είναι βλάχος, gay, χοντρός, πόντιος ή οτιδήποτε άλλο.

Εξαίρεση αποτελούν οι λέξεις "κάφρος/καφριλίκι" επειδή είμαι αρκετά σίγουρος ότι αποκλείεται να τα διαβάσει αυτά κάποιος πραγματικός Κάφρος (καλά, αυτοί κι αν ήταν έκπληξη όταν έμαθα ότι υπάρχουν!) και η λέξη "γκομενάκι" επειδή με τον ίδιο τρόπο αναφέρεται στη συγκεκριμένη κατηγορία γυναικών η
Κοκονίτσα
.

(βέβαια η Κοκ αναφέρεται έτσι και στους περισσότερους άνδρες και ναι, νομίζω πως το κάνει με σαφώς σεξιστική διάθεση και στις δύο περιπτώσεις αλλά gimme a break).

Φυσικά, ποτέ δεν είπα ότι ΔΕΝ μου αρέσει να προσβάλλω κόσμο γενικά, πολλώ δε μάλλον αν είναι τρολ, φασίστας, αρχαιογκαγκά, βλάκας, σεξιστής, πρετεντερόπουλο, μισαλλόδοξος και γενικά άτομο που οι απόψεις του προάγουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την ηλιθιότητα. Αλλά αυτό είναι άλλη υπόθεση, δεν έχει να κάνει με πολιτική ορθότητα.

funEL είπε...

Να μας συγχωρέσετε τη διακοπτή από την συζήτησή σας αλλά λόγω το ότι ο Αγιοβασίλης μας, άκουσε στο ιντερνετικό υπερπέραν κάτι "τρολ, φασίστας, αρχαιογκαγκά, βλάκας, .....οι απόψεις του προάγουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την ηλιθιότητα.", επειδή νομίζει ότι τον φωνάξατε και επειδή αυτές τις μέρες είναι ασυγκράτητος και τριγυρνά από blogg σε blogg θέλει να σας ευχηθεί:
Καλά Χριστούγεννα κύριε Βατραχέα μας

j69 είπε...

"Φυσικά, ποτέ δεν είπα ότι ΔΕΝ μου αρέσει να προσβάλλω κόσμο γενικά, πολλώ δε μάλλον αν είναι τρολ, φασίστας, αρχαιογκαγκά, βλάκας, σεξιστής, πρετεντερόπουλο, μισαλλόδοξος και γενικά άτομο που οι απόψεις του προάγουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την ηλιθιότητα. Αλλά αυτό είναι άλλη υπόθεση, δεν έχει να κάνει με πολιτική ορθότητα."

Σωστα!Εχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία σου, γιατί αυτά τά σημάδια ειναι σήμα κατατεθέν σου και δεν αντέχεις να τά έχουν άλλοι.

J95 είπε...

Βέβαια αυτό είναι κάτι που το λες εσύ, ένα άτομο αρκετά διεστραμμένο ώστε να μπει ανώνυμα στο μπλογκ μου με παρωδία του ψευδωνύμου μου και επιχειρήσει να μου κάνει τη ζωή δύσκολη, οπότε όπως καταλαβαίνεις δεν ισχύει.

Τελευταία προειδοποίηση, τρολ.